Дефисное і злітнае напісанне складаных прыметнікаў

  • Быстрова Наталля Віктараўна, настаўнік рускай мовы і літаратуры

мэты:

  • разгледзець асноўныя выпадкі правапісу складаных імёнаў прыметнікаў;
  • фарміраваць уменне правільна пісаць складаныя прыметнікі:
  • развіваць вусную і пісьмовую гаворка;
  • развіваць уменне аналізаваць тэкст;
  • выхоўваць цікавасць да рускай мовы.

падручнік: Руская мова: вучэб. для 6 кл. агульнаадукацыйных устаноў / М.Т. Баранаў, Т.А. Ладыженская, Л.А. Тростенцова іінш .; наву. рэд. Н.М. Шанский. — М .: Навука і тэхніка, 2009.- 354с.

ход урока

I. Оргмомент

(Прывітанне, запіс даты і тэмы ўрока ў сшытак).

II. хвілінка каліграфіі

(Традыцыя кожнага ўрока): енн ОНН ан ян ін.

Якое правіла суадносіцца з дадзенай запісам? (Н і НН у прыметнікаў, утвораных ад назоўнікаў)

III. Праверка дамашняга задання

Гульня «Эстафета».

Апісанне гульні: Дзеці загадзя нарыхтоўваюць пытанні па тэме «Прыметнік». Адзін вучань задае пытанне іншаму па сваім меркаванні, другі адказвае, задае сваё пытанне наступнага вучню, і так па ланцужку. Калі вучань абцяжарваецца адказаць на пытанне, адказвае вучань, задаў гэтае пытанне.

Прыкладныя пытанні:

— На якія пытанні адказвае прыметнік?

— Як змяняецца прыметнік?

— Якім членам прапановы можа быць прыметнік?

— Калі ў суфіксах отыменных прыметнікаў пішацца адна літара н?

— Назавіце словы выключэнні з гэтага правіла?

— Назавіце разрады імёнаў прыметнікаў па значэнні?

— Што абазначаюць прыналежныя прыметнікі? І да т.п.

IV. Вывучэнне новага матэрыялу.

1. Праца з тэкстам. Прачытайце верш С. Ясеніна (запісана на дошцы):

Узыход сонца.

Заг..релась з..рька чырвоная
У небе цёмна-блакітным,
П..лоса з’явілася ясная
У сваім бляску золатам.
Прамяні сонейка высока
Адлюстравалі ў небе святло.
І ра..сыпались далёко
Ад іх новыя ў адказ.

прамяні ярка-залатыя
Осв..тили зямлю раптам.
Нябёсы уж блакітныя
Ра..ст..лаются вакол.

— Якімі пачуццямі напоўнена верш?

— З дапамогай якіх мастацка выяўленчых сродкаў атрымалася паэту стварыць такі настрой?

— Слоўнікавы праца: выпішыце ўсе словы з прапушчанымі на вывучаныя правiлы, тлумачачы іх напісанне.

— Індывідуальнае заданне: адзін вучань каля дошкі робіць марфалагічны разбор падкрэслена словы.

— Выпішыце выдзеленыя словы. Што азначаюць? (Адценні колераў)

— Што незвычайнага ў напісанні гэтых слоў? (Пішуцца праз злучок).

2. Праца з тэарэтычным матэрыялам.

— Даследчая праца. З дапамогай правіла ў падручніку растлумачце напісанне гэтых складаных прыметнікаў.

— Складанне апорнага канспекта.

ДЕФИСНОЕ І злучна напісанне складаных прыметніках

праз злучок злучна
1) Пазначае адценні колераў: жоўта-сіні, ярка- чырвоны.Ўтворана на аснове словазлучэнні: чыгуначны (чыгунка), лёгкоатлетический (лёгкая атлетыкі).
2) Утворана ад складаных назоўнікаў, якія пішуцца праз злучок: паўднёва-заходні (паўднёва-захад), цянь-шанскі (Цянь-Шань).
3) Утворана шляхам складання раўнапраўных слоў, паміж якімі можна ўставіць саюз і: Горка-салёны (горкі і салёны), мяса-малочная (мясная і малочная).

V. замацаванне

Заданне 1. (Практыкаванні ўзятыя з падручніка) Запішыце складаныя прыметнікі ў два слупка: у першы запішыце тыя, якія ўтвораны са спалучэння слоў, падначаленых адно іншаму; у другой — тыя, якія ўтвораны з двух незалежных адзін ад аднаго слоў. Падкрэсліце злучальныя галосныя.

Часопісна-газетны, грамадска-палітычны, цэлюлозна-папяровы, шахматна-шашачныя (спаборніцтвы), древнеру..кий, ру..ко-француз..кий, нефт..наливной, лев..бережный, ж..лто-чырвоны, сельскагаспадарчы, западн..европейский, чугун..литейный, навукова-фантастычны, медеплавильный, грамадска карысная.

— Слоўнікавы праца: звернем увагу на выдзеленыя словы, запішам у слоўнік.

Заданне 2. Ад дадзеных прыметнікаў утварыце разнастайныя складаныя прыметнікі.

Жоўты, зялёны, белы, сіні, светлы, фіялетавы, цёмны, блакітны, бледны, сіні, яркі, ружовы, каштанавы.

— Як вы напішыце адукаваныя прыметнікі?

Заданне 3. Гульня «Трансформеры». У спалучэннях слоў заменіце выдзеленыя словы прыметнікамі. Запішыце прыметнікі разам з назоўнікамі.

папера, адчувальная да святла; справу першай чаргі; будынак у дванаццаць паверхаў; шматкутнік з роўнымі бакамі; збор твораў у пяці тамах; пладовыя і ягадныя культуры; завод для ліцця чыгуну; жанчына з сівымі валасамі; мужчына з шырокімі плячыма; патрабаванні санітарныя і гігіенічныя; дзяўчына у сямнаццаць гадоў.

VI. вынік урока

— Што мы даведаліся пра напісанне складаных прыметнікаў?

VII. Хатняе заданне:

  1. вывучыць апорны канспект;
  2. выканаць практыкаванне 331.

Внимание, только СЕГОДНЯ!
Ссылка на основную публикацию
2018