Псіхалагічная бяспека адукацыйнай асяроддзя як умова псіхалагічнага здароўя асобы

  • Гусарава Таццяна Сяргееўна, педагог-псіхолаг

У сучаснай практычнай псіхалогіі адукацыі адной з актуальных з’яўляецца праблема псіхалагічнага здароўя навучэнцаў розных узростаў. У сувязі з гэтым у апошнія гады ў цэнтр псіхалагічнай службы вылучаецца праца па захаванні і рэпрадукаванню псіхалагічнага здароўя дзяцей. Псіхалагічнае здароўе — гэта тая псіхалагічная рэальнасць, якая робіць асобу самадастатковай, калі яна ўсё больш арыентуецца ў сваіх паводзінах і адносінах не толькі на звонку задаюць нормы, але і на ўнутраныя самоориентиры.

Такім чынам, псіхалагічнае здароўе дзяцей і школьнікаў можна разглядаць як мэта, і як крытэр эфектыўнасці псіхалагічнай службы адукацыі на сучасным этапе яе развіцця.

Клопат аб псіхалагічным здароўе мяркуе ўвагу да ўнутранага свету дзіцяці: да яго пачуццяў і перажыванняў, захапленням і інтарэсам, здольнасцях і ведам, яго адносінах да сябе, аднагодкам, дарослым, да навакольнага свету, тым, што адбываецца сямейным і грамадскім падзеям, да жыцця, як такой.

Псіхалагічнае здароўе з’яўляецца неабходным умовай паўнавартаснага функцыянавання і развіцця чалавека ў працэсе яго жыццядзейнасці. Такім чынам, з аднаго боку, яно з’яўляецца умовай адэкватнага выканання чалавекам сваіх узроставых, сацыяльных і культурных роляў, з другога боку, забяспечвае чалавеку магчымасць бесперапыннага развіцця на працягу ўсёй яго жыцця. [2, 8]

Психологизация адукацыйнага асяроддзя ў мэтах захавання і ўмацавання здароўя яе ўдзельнікаў, стварэнне бяспечных умоў працы і вучобы ў адукацыйным установе, абарона ад усіх формаў дыскрымінацыі могуць выступаць альтэрнатывай агрэсіўнай сацыяльнай асяроддзі, псіхаэмацыйнай напругі. Важным умовай з’яўляецца забеспячэнне псіхалагічнай бяспекі ва ўзаемадзеянні удзельнікаў адукацыйнага асяроддзя.

Неабходна стварыць умовы, у якіх бы ўсе ўдзельнікі адукацыйнага асяроддзя адчувалі абароненасць і задаволенасць асноўных патрэбаў, захоўвалі і развівалі псіхічнае здароўе. Псіхалагічна здаровай асобу можа быць толькі ў пэўных умовах. Адным з найважнейшых умоў з’яўляецца псіхалагічная бяспека адукацыйнай асяроддзя. [1, 6].

Асноўнай пагрозай ва ўзаемадзеянні удзельнікаў адукацыйнага асяроддзя з’яўляецца атрыманне псіхалагічнай траўмы, у выніку якой наносіцца шкоду пазітыўнаму развіццю і псіхалагічнаму здароўю, адсутнічае базавую задавальненне асноўных патрэбаў, т. Е. Ўзнікае перашкода на шляху самаактуалізацыі. Могуць быць наступныя праявы псіхалагічнага гвалту: публічнае прыніжэньне, абразу, высмейванне, пагрозы, прымус зрабіць што-небудзь супраць свайго жадання, ігнараванне, непаважлівае стаўленне, недабразычлівае стаўленне. Пагрозай псіхалагічнай бяспекі з’яўляецца непрызнанне рэферэнтнай значнасці адукацыйнай асяроддзя яе удзельнікамі і, як следства, рэалізацыя намеры яе пакінуць або адмаўленне яе каштоўнасцяў і нормаў.

Пагрозай псіхалагічнай бяспекі будзе і адсутнасць задаволенасці асноўнымі характарыстыкамі працэсу ўзаемадзеяння ўсіх удзельнікаў адукацыйнага асяроддзя, бо менавіта ў ім змяшчаюцца магчымасці і ўмовы, якія забяспечваюць асобаснае развіццё. Эмпірычнымі праявамі тут служаць: эмацыйны камфорт, магчымасць выказаць свой пункт гледжання, паважлівае стаўленне да сябе, захаванне асабістай годнасці, магчымасць звярнуцца па дапамогу, ўлік асабістых праблем і цяжкасцяў, увагу да просьбаў і прапаноў. [1, 85].

Такім чынам, актуальнасць абранай тэмы абумоўлена тым, што ў сваёй практычнай дзейнасці педагогі і псіхолагі сутыкаюцца з тымі ці іншымі парушэннямі псіхалагічнага здароўя дзяцей. У той час як пастаянны маніторынг псіхалагічнай бяспекі адукацыйнай асяроддзя на аснове экспрэс-дыягностыкі дазваляе кантраляваць якасць псіхалагічных умоў, у якіх ажыццяўляецца навучанне і выхаванне.

У МАОУ «Гімназія № 6» педагогам-псіхолагам створана сістэма вывучэння асноўных параметраў псіхалагічнай бяспекі адукацыйнай асяроддзя. Псіхалагічныя даследаванні праводзяцца сярод навучэнцаў 6-8 класаў, бацькоў і педагогаў гімназіі.

мэта: Вывучэнне параметраў псіхалагічнай бяспекі адукацыйнай асяроддзя як умовы псіхалагічнага здароўя асобы.

задачы:

  1. Ацаніць інтэгральны паказчык адносіны да асяроддзя вучняў, іх бацькоў, педагогаў;
  2. Ацаніць індэкс псіхалагічнай бяспекі адукацыйнай прасторы;
  3. Ацаніць індэкс задаволенасці вучняў, іх бацькоў і педагогаў адукацыйнай асяроддзем гімназіі.
  4. Абагульненне атрыманых вынікаў, распрацоўка рэкамендацый.

Методыка даследавання: «Псіхалагічная дыягностыка бяспекі адукацыйнай асяроддзя школы». Аўтар Баева І.А. (Дадатак 1).

Апрацоўка і абагульненне вынікаў: на аснове атрыманых дадзеных можна зрабіць выснову аб тым, якія існуюць адрозненні ў ацэнцы адукацыйнага асяроддзя гімназіі навучэнцамі, бацькамі і педагогамі.

Вынікі, атрыманыя пасля апрацоўкі, даюць зваротную сувязь ад усіх суб’ектаў адукацыйнага працэсу, дазваляюць выявіць пазітыўныя і негатыўныя тэндэнцыі ў адукацыйнай асяроддзі гімназіі.

літаратура:

  1. Баева І.А. Псіхалагічная бяспека ў адукацыі: Манаграфія. — СПб .: Выдавецтва «ЗВЯЗ», 2002. — 271 с.
  2. Хухлаева О.В. Асновы псіхалагічнага кансультавання і псіхалагічнай карэкцыі. — М .: Выдавецкі цэнтр «Акадэмія», 2001. — 208 с.

Дадатак 1. Анкета-апытальнік «Псіхалагічная дыягностыка бяспекі адукацыйнай асяроддзя школы».


Внимание, только СЕГОДНЯ!
Ссылка на основную публикацию
2018